Satrançta savunma

Savunma nedir

Savunma, malzeme ve tempo kaybetmeden rakibin tehditlerini etkisiz hale getirme becerisidir. İyi bir savunma çoğu zaman saldırı kadar doğru hesap ister, bazen daha da incesini.

Başlıca savunma yolları: tehdit eden taşı almak, darbenin önünü kapatmak, saldırı altındaki taşı kaçırmak ya da rakibin cevap vermek zorunda kalacağı bir karşı tehdit yaratmak.

Savunma yolları

  • Taşı güvenli bir kareye çekmek - en basit yol, ama her zaman mümkün değil.
  • Araya taş koymak - saldıran taş ile hedef arasına kendi taşını koymak.
  • Saldıran taşı almak - bunu kayıpsız ya da kârlı yapabiliyorsan.
  • Savunucu getirmek - tehdit altındaki kareyi koruyan taşlarının sayısını artırmak.
  • Karşı darbe - aynı ya da daha büyük güçte kendi tehdidini yaratmak.
  • Şah için “hava deliği” - son sırada matı önlemek için önceden bir piyon ilerletmek.

Savunmanın ilkeleri

  1. Paniğe kapılma: güçlü bir saldırının bile, varyantları soğukkanlılıkla hesaplarsan çoğu zaman doğru bir savunması vardır.
  2. Önce bütün şahları ve tehditleri kontrol et: tam olarak neyin tehdit edildiğini anlamak savunmanın yarısıdır.
  3. En az “taviz veren” hamleyi ara: taşı tempoyla çekmek ya da karşı saldırı, basit pasif savunmadan iyidir.
  4. Şahı kurtarmak için malzeme feda et, ama sadece hesap başka türlü mat olacağını gösteriyorsa.
Önemli: savunmada “içgüdüsel” bir hamle yapmak özellikle tehlikelidir. Saldıran taraf genellikle hazırlıklıdır: varyantları çoktan hesaplamıştır. Zaman ayır ve doğru hesapla.

Daha iyi savunma için ipuçları

Çocuklar için

Rakip tehdit ettiğinde önce kendine sor: “Bir sonraki hamlede ne yapmak istiyor?” Bu şah mat ise hemen engel olmalısın. Bir taşını almak istiyorsa onu kaçırabilir, koruyabilir ya da saldıranı alabilirsin.

Son sırada mat olmamak için şahına mutlaka bir “hava deliği” aç.

Yetişkinler için

En güçlü savunma karşı saldırıdır: rakip vurmaya hazırlanırken sen kendi tehdidini yaratırsın. Bu onu savunmaya bir tempo harcamaya zorlar.

Karmaşık pozisyonlarda değişlerle oyunu sadeleştirmek faydalıdır: rakibin ne kadar az taşı kalırsa saldırıyı sürdürmesi o kadar zorlaşır.

Örnekler

Kendin dene: tahtada hamleni yap. Bulamazsan “Çözümü göster” düğmesine bas.

1. Araya girmek - fil şahı kurtarıyor

Fikir: siyah kale az önce Re1+ oynadı: birinci yatay boyunca şah. Şaha karşı sadece üç savunma yolu vardır: şahla kaçmak, araya taş koymak, almak. Şahın kaçacak yeri yok, kaleyi alacak taş da yok.

1.Bf1 - fil şaha karşı araya girer. 1...Rxf1+ olursa beyaz 2.Kxf1 ile cevap verir: siyah file karşılık kalesini verdi, yani beyaz kalite kazandı.

Çözüm: 1.Bf1 - tek savunma: fil araya girerek şahı korur. Siyahın f1'de alması kârlı değil: 1...Rxf1+ 2.Kxf1 sonrasında file karşılık kalesini vermiş olur.

2. “Hava deliği” açmak - son sırada matı önlemek

Fikir: e8'deki siyah kale Re1# ile, yani birinci yatayda matla tehdit ediyor. g1'deki şah f2, g2, h2 piyonlarıyla kapalı.

1.h3 - sessiz ama önemli bir hamle. Şah kaçmak için h2 karesini kazanır ve birinci yatayda mat tehdidi ortadan kalkar.

Çözüm: Beyaz şahına “hava deliği” açtı: kale şah çekince şah kaçar ve birinci yatayda mat artık yok. Sakin ama önemli bir hamle.

3. Karşı saldırı - şah çekerek kurtulmak

Fikir: a4'teki siyah vezir öldürücü 1...Qxd1# ile, yani veziri alıp birinci yatayda mat etmekle tehdit ediyor. Beyaz şahın “hava deliği” yok, pasif bir savunma da yok: 1.Qxa4 olursa 1...Nxa4 gelir ve siyah bir kale ve bir at fazlasıyla kalır.

1.Qxd8+! - beyaz kaleyi alır ve kendisi son sıraya saldırır. Tek hamle olan 1...Qe8, 2.Qxe8# ile kaybeder. Karşı saldırı tehditten bir tempo önde çıktı: en iyi savunma çoğu zaman saldırıdır.

Çözüm: 2.Qxe8# - mat: siyah şah kendi piyonlarıyla kapalı. Karşı saldırı tehditten bir tempo önde çıktı.